Online Terapi
Ortada somut bir tehlike yok, ama bedeniniz sanki varmış gibi davranıyor: göğüste tanıdık bir sıkışma, omuzlardan inmeyen bir gerginlik ve gün boyu dönüp duran aynı cümle — “ya olmazsa?” Dışarıdan bakan biri her şeyin yolunda gittiğini düşünüyor; içeride ise sabahtan akşama kadar sessiz bir alarm çalıyor. Belki de en yorucu tarafı bu: hem sürekli tetikte olmak, hem de bunu kimseye tam olarak anlatamamak.
Kaygı kendi başına bir kusur ya da zayıflık değil. Tehlikeyi önceden fark etmemizi, hazırlanmamızı, önemsediğimiz şeylere özen göstermemizi sağlayan çok eski bir alarm sistemi. Sorun, bu alarmın zamanla aşırı hassaslaşması ve gerçek tehlikeyle ihtimal arasındaki farkı ayırt edemez hale gelmesi. O noktadan sonra zihin, kötü bir şey olmasın diye sürekli düşünmeye, kontrol etmeye, önceden hazırlanmaya başlıyor. Ne var ki bu çabalar kısa vadede rahatlatırken uzun vadede alarmı daha da güçlendiriyor. Kaygıyla çalışmak, çoğu zaman tam olarak bu döngüyü görünür kılmakla başlıyor.
Hepsi sizde olmayabilir; birkaçı bile hayatın hatırı sayılır bir kısmını kaplamaya yetiyor.
Kaygı alanında en çok araştırılmış yaklaşımlardan biri Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve bu alandaki çalışmalarımın omurgasını BDT oluşturuyor. BDT’nin bana en değerli gelen yanı, havada kalan bir sohbet olmaması: ilk seanslarda birlikte oldukça somut bir harita çıkarıyoruz. Kaygınız hangi durumlarda yükseliyor, o anda zihninizden tam olarak ne geçiyor, bedeniniz ne yapıyor ve siz rahatlamak için ne yapıyorsunuz? Bu son soru genellikle en aydınlatıcı olanı; çünkü kaçınma, erteleme, aşırı kontrol, sürekli onay arama ya da “her ihtimale karşı” alınan küçük önlemler kaygıyı o an düşürürken, uzun vadede besleyen şeyin de kendisi olabiliyor.
Haritayı çıkardıktan sonra iki yönde ilerliyoruz. Bir yandan düşünce düzeyinde çalışıyoruz — ki bu, “olumlu düşünmeye” çalışmak demek değil. Bir düşünceyi doğru kabul etmeden önce ona ne kadar kanıt olduğuna bakmak, başka açıklamaların mümkün olup olmadığını sınamak ve varsayımlarınızı gerçek hayatta küçük denemelerle test etmek demek. Diğer yandan davranış düzeyinde ilerliyoruz: kaçındığınız durumlara kademeli, planlı ve tamamen sizin hızınıza göre yeniden yaklaşmak. Burada acele ettirmek gibi bir niyetim olmuyor; adımların büyüklüğüne birlikte karar veriyoruz. Nefes ve gevşeme çalışmaları da yer alıyor, ancak bunları tek başına bir çözüm değil, sürecin destekleyici bir parçası olarak kullanıyorum. Seanslar arasında küçük, yapılabilir çalışmalar öneriyorum; değişimin çoğu zaman odada değil, hayatın içinde olduğunu düşünüyorum.
Bazen kaygının kökleri bugünkü tetikleyicilerden çok daha eskiye uzanır: “hata yaparsam sevilmem”, “her şeyi ben tutuyorum, bırakırsam dağılır” gibi çok erken yaşlarda öğrenilmiş inançlara. Böyle bir örüntü belirginleştiğinde çalışmayı Şema Terapi çerçevesine doğru genişletiyoruz. Süreç boyunca ele aldığımız konuları düzenli olarak süpervizyonda değerlendiriyorum; bu da sizin için pratikte ikinci bir bakış açısı anlamına geliyor.
Şunu baştan açıkça söylemek isterim: klinik psikoloji yüksek lisans eğitimimi sürdüren, süpervizyon altında çalışan bir psikoloji yüksek lisans öğrencisiyim. Görüşmelerin tamamı görüntülü ve çevrimiçi yapılıyor; yüz yüze görüşme seçeneğim bulunmuyor.
Kaygıyla yaşamaya alışmış olmak, öyle yaşamaya devam etmeniz gerektiği anlamına gelmiyor. Ama başlamadan önce merak etmeniz de çok normal: kiminle konuşacaksınız, nasıl bir süreç olacak, size uygun mu? Tam da bunun için ücretsiz bir ön görüşme yapıyorum. Bu görüşmede sizi yormayacak kadar kısa bir şekilde neler yaşadığınızı dinliyorum, nasıl çalıştığımı anlatıyorum ve birlikte ilerlemenin sizin için anlamlı olup olmadığına birlikte bakıyoruz. Devam etmemeye karar verirseniz bu tamamen olağan; gerekirse yönelebileceğiniz başka seçenekler hakkında da konuşabiliriz. Hazır hissettiğinizde ön görüşme için yazmanız yeterli.
Kaygı düzeyinizi kabaca değerlendirmek isterseniz, başlamadan önce sitedeki ücretsiz GAD-7 (Yaygın Anksiyete Bozukluğu Ölçeği) testini deneyebilirsiniz. Tanı koymaz, yalnızca son iki haftanıza dair bir fikir verir — ön görüşmede konuşmak için de iyi bir başlangıç noktası olur.